बुद्धी दे रघुनायाका

                                                   बुद्धी   दे  रघुनायका 

आता  वाढत्या  वयात  Happy Birth Day  हे  शब्द  ऐकले  कि  "आयुष्याची  झाली  रात  ,मनीi तेवे  अंतर्ज्योत"  या  दुर्गाबाई च्या   ओळी  माझ्या  मनात  पिंगा  घालू   लागतात .या  दिवशी  मी  माझ्या  मनात  आयुष्याचा   लेखाजोखा  मांडते _-आतापर्यंत  जमा  केलेले  संचित  व  केलेल्या चुका  सुध्दा !माणूस  हा स्खलनशील  प्राणी  आहे ,तो  चुका  करतो  व त्यातून  प्रयत्न -प्रमादानेच  शिकतो .खर  तर  चुका  स्वीकारणे  व त्या  सुधारणे  यातच  प्रगतीचे  बीज  रोवलेले  असते .पण  आपल्याला  आपल्या  चुका  पटकन  दिसत  नाहीत  इतरांच्या  मात्र  दिसतात  व त्या लगेच   सुधरण्याचा  आपण प्रयत्न  करतो --स्वतः कडे  न्यायाधीशाची  भूमिका  घेवून !खर तर  इतरांना  सुधरता   येतच  नाही .आपण  बदलल  कि  जग  बदलत  हेच  खरे  आहे .मला  अजूनही  शेवटचा  दिवस गोड  व्हावा  म्हणून  बदलावस  वाटत  म्हणून  हा प्रयत्न.आपल्याच  समाधानाकरिता .

  जीवनात  जेव्हाजेव्हा  माझ्याकडून  चुका झाल्यात  व अपयश  आले तेव्हा  मी    नशिबाला  दोष  देवून  स्वतःची  सुटका  करून  घेतली . पण  आज  मात्र  वाटत  नशीब  वगेरे  काही  खरच  असत  का ? जीवनातील  सर्वच  घटना    आपण   घेतलेल्या  योग्य  व अयोग्य  निर्णयांचाच  परिणाम  असतात  किंवा  probabilityच्या  नियम प्रमाणे  घडत  असाव्यात .पण  योग्य  निर्णय  घ्यायला  शहाणपण   लागत  व हे शहाणपण  आत्मभानातून  येत  हे  आज  अनेक  भावनिक  वादळे अनुभवल्यानंतर  माझ्या  लक्ष्यात  येत  आहे हे   शहाणपण  म्हणजे आपल्या  मर्यादांची ,उणिवांची  व त्याचबरोबर  आपल्या सामर्थ्यांची  जाणीव असणे   ज्या गोष्टी आपल्याला  अशक्य  वाटतात  त्यांचा  नाद  सोडायचा परंतु  ज्या शक्य  आहेत  त्या कठीण  वाटल्या  तरी  त्यांचा  पाठपुरावा  करायचाच .परंतु  यातही  एक मेख  आहे .wisdom to know the  difference काय  शक्य आहे  व  काय  अशक्य  आहे हे  माझे  मला  कळण्यासाठी   बुद्धी दे  रघूनायका .
शहाणपणात आपल्या  दृष्टिकोनाचा  वाटा  सुध्दा  खूप  महत्वाचा  असतो .दृष्टी  हि  दैवी   देणगी  आहे  पण दृष्टीकोन हा  संस्काराचा .भावनांच्या  मशागतीचा  भाग  आहे हेलन केलरला  दृष्टी  नव्हती  नव्हती  परंतु  तिने  विकसित  केलेल्या  सकारात्मक  दृष्टीकोनाने   तिने  पंगुं लंघयते  गिरिम  हि  उक्ती  सार्थ  केली . हा  दृष्टीकोन  गुणसूत्रामुळे  मिळ्त  नाही  तर तो विकसित  होतो  व करावा  लागतो .त्याच्या  मागे  आपले  विचार  असतात सकारात्मक  विचार  सकारात्मक  दृष्टीकोन  तयार  करतात .परंतु  आपल्या विचारांवर  भवनाचा  पगडा  असतो .कितीही  विचारपूर्वक  निर्णय  घ्यायचा  म्हटलं  तरी  शेवटी  या  भावनाच  बाजी  मारतात .भावना या आपल्या जीवनाचा महत्वाचा  भाग  आहेत .त्याच  जीवनात  रंग  भरतात .फक्त  या  भावनांना  विचाराचे  अधिष्ठान  हवे त्यांनी  आपल्यावर  स्वार  व्हायला नको आजही  संतापाच्या  भरात  लोक भयंकर  गुन्हे  करतात व क्षुल्लक  अपयशाने  आत्महत्या सुध्दा ! खरा तर  हे  भावनाचे व्यवस्थापन  महत्वाचे  आहे पण  आपण अनेकदा  या  भावनांच्या  सापळ्यात  अडकले  असतो  व  उदास  असतो .आपले  निर्णय मग  चुकतात त्याकरिता  बुद्धीने  ,विवेकाने  निर्णय  घेता  आले  पाहिजेत ,